Hoe kijken we naar taalkansen in ouder-kindactiviteiten?
Er vinden heel wat ouder-kindactiviteiten plaats in de Vlaamse Rand, georganiseerd vanuit verschillende actoren: de Bib, het Huis van het Kind, de jeugddienst, het cc, de buurtwerking … Naast een leuke ervaring kunnen ouder-kindactiviteiten ook een taalkans Nederlands bieden. Hoe kijken we daarnaar binnen de verschillende soorten activiteiten?
3 verschillende types
We onderscheiden 3 soorten ouder-kindactiviteiten, afhankelijk van wie centraal staat en de relatie tussen de ouder en het kind.
- de ouder centraal
Ouders nemen deel aan een activiteit in het bijzijn van hun kind. Het doel is veelal opvoedingsondersteuning of ontmoeting. Voor de kinderen is er speelruimte (al dan niet onder begeleiding).
Bv. babycafé, babybabbels, infosessie over gezonde voeding
- het kind centraal
Ouders beleven, eerder passief, met hun kind een leuk moment. Ouders zijn niet de hoofddoelgroep, ze begeleiden hun kind.
Bv. familievoorstelling, kleuterfilm, voorleesmoment
- ouder en kind als gelijkwaardige partner
Zowel de ouder als het kind zijn de doelgroep en spelen een actieve rol. Het gaat meestal om doeactiviteiten.
Bv. koken, creaworkshop, babymassage, ouder-kindyoga
Wie is je doelgroep en welke rol speelt taal?
Voor kinderen en ouders die nog geen Nederlands begrijpen en spreken, kan dit een eerste positieve kennismaking met de taal zijn. Zo geeft een ouder het Nederlands een plaats in een meertalig gezin. Als een ouder zich positief opstelt tegenover het Nederlands, heeft dat een positief effect op de taalontwikkeling van het kind.
We kunnen activiteiten opdelen naargelang welke rol het Nederlands speelt. Afhankelijk daarvan kan je bepalen wie je doelgroep is, kijken wat je bijvoorbeeld van de begeleiders verwacht ...
Taal speelt geen rol
Iedereen kan deelnemen aan de activiteit, ongeacht de kennis van het Nederlands. De begeleider zorgt dat de activiteit taaltoegankelijk is voor iedereen. Hij zorgt voor veel visuele ondersteuning. Er is weinig verbinding tussen de deelnemers, ze hoeven dus geen of maar weinig taal te gebruiken. Het doel is vooral dat de ouder en het kind samen met andere gezinnen een leuk ouder-kindmoment beleven.
Taal als middel
Deelnemers hebben een basiskennis Nederlands en gebruiken de taal spontaan in verbinding met andere gezinnen. Taal is een middel om samen plezier te beleven en de activiteit te laten slagen. De begeleider moedigt interactie aan en stimuleert op een positieve manier het Nederlands.
Taalkansen Nederlands als 1 van de doelen
Nederlands oefenen staat expliciet centraal. De begeleider zorgt voor een rijk taalaanbod en heeft aandacht voor de ontwikkeling van taalvaardigheden (luisteren, spreken, lezen of schrijven). Hij stimuleert bewust en gericht taalgebruik bij zowel de kinderen als de ouders. Deelnemers krijgen kansen en stimulansen om nieuwe woorden te leren en het Nederlands actief te gebruiken.
De taalontwikkeling gebeurt op verschillende manieren en in uiteenlopende contexten. Wie een taal leert, heeft zowel leer-, oefen- als gebruikskansen nodig. Waar plaats je jouw activiteiten op het continuüm van Nederlands leren, oefenen en gebruiken?
Taalkansen Nederlands als 1 van je doelen
Wil je een stap verder gaan dan enkel zorgen dat je aanbod taaltoegankelijk is? Fijn, want heel wat ouders zoeken – soms op advies van de school – taalkansen Nederlands in de vrije tijd. Ook ouder-kindactiviteiten zijn alsmaar populairder in dat zoeken. Goed dus dat je beide combineert.
Ga doordacht te werk. Stel je een aantal vragen om tot een succeservaring te komen voor de ouder, het kind en de begeleider.
Welke plaats of focus wil je het Nederlands geven?
Is Nederlands enkel de begeleidingstaal? Of werk je ook gericht aan taaldoelen, bv. woordenschat uitbreiden of spreekdurf stimuleren? Welke soort taalkans wil jij dus bieden: een expliciete oefenkans of eerder een spontane taalkans?
Wie wil je bereiken?
Wil je gemengde groepen of wil je gericht 1 bepaalde doelgroep bereiken om je doel te halen? Denk na over verschillende profielen: opleidingsniveau, kennis Nederlands, leeftijd, woonplaats ... Een duidelijke doelgroep helpt je om je verdere organisatie en promotie af te stemmen.
Wie gaat mijn activiteit begeleiden?
Welk profiel van begeleider heb ik nodig? Wat heeft de begeleider nodig om mijn doelen te behalen en de deelnemers een succeservaring te bezorgen? Bv. in elke ouder-kindactiviteit is een talige begeleidershouding (zie ook talige begeleidershouding - volwassenen) zinvol. Wil je oefenkansen Nederlands bieden? Ondersteun de begeleiders dan ook om er echt een talige activiteit van te maken.
Hoe bereik ik mijn doelgroep?
Denk na over de inhoud en de vorm van je communicatie én met wie je kan samenwerken om je doelgroep aan te spreken. Met een taaltoegankelijke communicatie in het Nederlands bereik je een taaldivers publiek.
Wat draagt nog bij aan een succeservaring?
Je hebt het best ook aandacht voor het onthaal van kinderen en hun ouders. Creëer een veilige sfeer en investeer in persoonlijk contact. Geef aan het einde iets mee naar huis, bv. alle recepten van de kookworkshop, een overzicht van de cruciale woorden (met beeld erbij) die aan bod kwamen …