Coachen en feedback geven aan collega's in het secundair onderwijs
Ontdek praktische handvatten om collega’s te coachen en feedback te geven met focus op taalgericht vakonderwijs. Nederlands is essentieel voor leren in elk vakgebied. Leerkrachten staan steeds meer voor de uitdaging om talige ondersteuning in hun lessen te integreren.
Coachen vs. feedback geven
Zowel coachen als feedback geven zijn waardevolle strategieën om een collega-leerkracht te ondersteunen, maar ze hebben verschillende doelen en toepassingen. De keuze tussen coachen en feedback geven hangt af van het doel, de leervraag en de context. Soms is een combinatie van beide nodig.
1. Kies voor COACHEN als ...
- Het doel is om de collega te laten reflecteren en zelf tot inzichten te laten komen.
- De collega zelf een leer- of ontwikkelingsvraag heeft.
- Het gaat om een langdurig groeiproces, zoals het ontwikkelen van taalontwikkelend lesgeven.
- Je de collega wilt stimuleren om zelf oplossingen te bedenken.
- De collega onzeker is en baat heeft bij een begeleidend proces.
Hoe werkt coachen?
- Open vragen stellen en de collega laten nadenken.
- Actief luisteren zonder meteen oplossingen te geven.
- Reflectie stimuleren: "Wat denk je zelf dat goed werkte?"
- Begeleiden in de zoektocht naar verbeteringen in plaats van kant-en-klare antwoorden geven.
Voorbeeldsituatie coachen
Een collega geeft aan dat hij moeite heeft om leerlingen vaktaal aan te leren.
Coachende aanpak:
"Wat heb je al geprobeerd? Wat werkte goed? Welke kleine verandering zou je kunnen aanbrengen om dit te verbeteren?"De collega reflecteert en bedenkt zelf een actiepunt, zoals elke les 5 nieuwe woorden op het bord te schrijven die de leerlingen in een schrift noteren.
2. Kies voor FEEDBACK GEVEN als ...
- Het doel is om concrete informatie te geven over een specifiek gedrag dat niet voldoet aan de vooropgestelde verwachting.
- De collega niet per se zelf een hulpvraag heeft, maar je een verbeterpunt hebt opgemerkt.
- Er directe verbetering mogelijk is, bijvoorbeeld in een bepaalde didactische aanpak.
- Er nood is aan duidelijke aanwijzingen.
- De situatie vraagt om een externe blik op de aanpak van de leerkracht.
Hoe werkt feedback geven?
- Concrete en specifieke feedback: "Ik merkte dat... je een tekst gebruikt zonder aandacht te besteden aan leesstrategiën"
- Op feiten en observaties gebaseerd: "Tijdens de les ... krijgen 10 van de 20 leerlingen geen enkele kans om in interactie te gaan"
- Suggesties geven, zonder te dwingen: "leerlingen zullen hoger scoren op begrijpend lezen als je hen expliciete instructie geeft over hoe ze een bepaalde leesstrategie toepassen"
- Opbouwend en positief formuleren: "Je hebt dit goed gedaan, een mogelijke verbetering is…om een langere tekst te gebruiken uit een wetenschappelijk magazine"
Wat is coachen?
Het woord "coach" vindt zijn oorsprong in het Hongaarse woord "kocsi", wat verwijst naar een koets. Dit woord komt van "Kocs", een Hongaarse stad waar in de 15e eeuw comfortabele en efficiënte rijtuigen werden ontwikkeld.
Vanuit Hongarije verspreidde het woord zich naar andere talen: In het Engels werd het "coach", oorspronkelijk verwijzend naar een rijtuig dat mensen van punt A naar punt B brengt.
Metafoor:
Een coach vraagt: waar wil jij naartoe?
Je gaat coachen bij een langdurig leerproces en een zelf gestelde leervraag. Je ondersteunt door open vragen te stellen en verschillende coachingsvaardigeheden toe te passen.
Coachingsvaardigheden
Hier vind je enkele coachingsvaardigheden gebaseerd op het oplossingsgericht coachen. Het boek 'inspirerend coachen' van Jef Clement kan interessant zijn om nog meer te lezen over coachingsvaardigheden. Vaardigheden aanleren en ontwikkelen is het meest effectief in een opleiding waar de vaardigheden geoefend kunnen worden onder het oog van professionele begeleiding.
Houding van een coach
Als coach van collega-leerkrachten op het gebied van taalontwikkelend lesgeven is je houding cruciaal voor een effectief en motiverend coachingsproces. Bekijk hier enkele belangrijke aspecten van een sterke coachingshouding.
Inspiratie?
- In deze videoreeks over coachen van Klasse vind je voorbeelden van coachen van collega's.
- Hier vind je meer info over jouw rol als coach.
Wat is feedback geven?
Schema via: www.schoolmakers.be
Deze afbeelding laat zien hoe feedback helpt om ons lesgeven steeds beter af te stemmen op onze visie op taalontwikkelend lesgeven.
- We starten vanuit die visie: de visie is een ijkpunt als men feedback geeft. In deze visie staat duidelijk wat er wordt verwacht van de leerkrachten.
- Tijdens het lesgeven kijken we: is dit in lijn met de visie?
- JA: je geeft bevestigende feedback, bijvoorbeeld: “Mooi hoe je leerlingen na de les een vraag laat fomuleren over de les, dat ondersteunt hun taalontwikkeling.”
- NEE: je geeft corrigerende feedback, bijvoorbeeld: “Misschien kan je de leerlingen meer taalsteun geven door samen eerst de kernbegrippen te verkennen.”
- Die feedback vloeit altijd terug naar het lesgeven, zodat elke les een kans is om verder te groeien.
Zo wordt feedback een motor voor professionele ontwikkeling en houden we taalontwikkelend lesgeven levend en concreet in onze praktijk.
Hoe geef je waardevolle feedback?
Om ervoor te zorgen dat je voldoende input hebt om gerichte en waardevolle feedback te geven aan je collega-leerkracht over taalontwikkelend lesgeven, kun je verschillende acties ondernemen. Hier zijn concrete stappen die je kunt zetten.
Aandachtspunten
Wanneer je feedback geeft aan een collega-leerkracht over taalontwikkelend lesgeven, zijn er een aantal belangrijke aandachtspunten om ervoor te zorgen dat de feedback effectief, constructief en motiverend is. Hier zijn de belangrijkste aandachtspunten.