Tips om je leerlingen aan het schrijven te krijgen

Tips om schrijfonderwijs efficiënter en functioneler in te zetten in je klas:

Maak schrijven betekenisvol. Zorg voor authentieke schrijfkansen en probeer zoveel mogelijk te schrijven voor een ‘realistisch’ publiek.
Hoe pakken professionals het aan? Nodig een journalist of schrijver uit. Organiseer creatieve schrijfworkshops of gebruik het boek ‘Schrijf!’ van Li Lefébure en One Desplinter met tal van creatieve schrijfopdrachten voor tieners.
Zorg voor transfer tussen vakken. Creëer interdisciplinair schrijven op school. Betrek schrijven ook tijdens vb. geschiedenis, biologieverslagen of kunstvakken. Schrijven is een oefenkans dat overal en in elk vak lukt! Zie ‘schrijfkansen en schrijven’ niet als iets voor enkel in de taallessen. Varieer in schrijfstijlen en genres. Lok creativiteit uit en stimuleer de fantasie. Probeer meer schrijfkansen te creëren in zoveel mogelijk lessen. Het motto ‘hoe vaker je iets doet, hoe gemakkelijker het gaat’, is hier zeker van toepassing.
Zorg voor structuur en bied schrijfstrategieën. Plan eerst de schrijfopdracht en stel een duidelijk doel. Laat leerlingen eventueel in duo schrijven, daarna herzien of verbeter aan de hand van peer review. Het bevordert het kritisch denken en leert hen constructieve feedback ontvangen en geven.
Bied als leerkracht regelmatig feedback. Geef gerichte en specifieke feedback over vb. structuur, argumentatie of taalgebruik zodat leerlingen weten waar ze moeten op letten. Let niet enkel op verbeterpunten, maar wees ook positief over vb. aangebrachte ideeën of woordkeuzes.
Stimuleer zelfreflectie. Laat leerlingen reflecteren over hun schrijfproces, uitdagingen en laat hen zelf doelen benoemen. ‘Ik wil werken aan spelling’ of ‘Ik wil mijn schrijfwerkjes beter structureren’.
Gebruik multimedia en digitale tools. Integreer video’s, afbeeldingen of muziek bij schrijfopdrachten. Betrek blogs of vlogs en bied hen een dynamische schrijfomgeving zoals Google Docs of e-mail.
Maak ruimte voor vrije schrijfopdrachten. Organiseer een ‘schrijfcafé’, waar leerlingen zonder druk in ontspannen sfeer kunnen schrijven zonder beoordelingsdruk. Aandacht voor spelling blijft belangrijk, maar hoeft niet altijd hét belangrijkste te zijn.

Voorbeelden van concrete, functionele en uitdagende schrijfkansen:

Laat leerlingen zoveel mogelijk noteren in je les door vb. een mindmap te maken bij elk thema. Zo zet je actief in op het creëren van oefenkansen.
Oefen op het schrijven van een sollicitatiebrief. Maak deze ook ‘echt’ door vb. een stageplaats of vrijwilligerswerk aan te vragen.
Ga aan de slag in de lessen geschiedenis, en schrijf een denkbeeldig interview met een historische figuur. Of ‘wat als’… een gebeurtenis uit de geschiedenis anders was gelopen. Schrijf hoe de wereld er dan zou kunnen hebben uitgezien.
Stel een redactie met leerlingen samen, en laat de leerlingen een schoolkrant ontwikkelen waarbij ze nadenken over onderwerpen en ook zelf artikels schrijven.
Schrijf stapsgewijs: vb. een recept, en maak het daarna ook samen. Bundel de recepten in een kookboek.
Laat leerlingen de uitnodiging of een persartikeltje schrijven voor een evenement op school.
Laat leerlingen argumenten opschrijven ter voorbereiding van een debat.
Een mail schrijven naar de directie om toestemming te vragen voor een klasuitstap of een schrijfwerk maken om net die klasuitstap te organiseren.
Schrijf een brief aan de toekomstige generatie. Schrijf welke waarden belangrijk zijn, wat belangrijk is voor de volgende generatie.
Leuke variatie: Schrijf een brief aan je toekomstige zelf wanneer je de school zou verlaten in het 6de middelbaar.
Werk aan een ‘klassenmoppenboek’.
Maak een reisgids voor een fictieve stad, of teken een stadplan uit op een groot blad.
Bedenk een uitvinding, en schrijf er een handleiding voor.
Hou een dagboek bij, of schrijf een dagboek over een fictief karakter.
Maak een reclamefolder voor vb. een uitwisselingsprogramma.
Schrijf een klachtenbrief.
Ontwerp een toffe sociale mediapost voor een bedrijf, voor de school, over een gelezen boek, voor een fuif of jeugdbeweging ...
…