submenu

Rand-nieuws: Analyse provincieraadsverkiezingen - 11/01/2019

Groen en UF communicerende vaten

Uit de uitslag van de provincieraadsverkiezingen van 14 oktober blijkt een bijzondere vaststelling. In de zes faciliteitengemeenten hebben heel wat Franstaligen voor Groen gestemd. Groen wordt hierdoor in de zes, met uitzondering van Wemmel, overal de sterkste Vlaamse partij.

De beperktere winst van Groen in de andere dertien randgemeenten rond Brussel is slechts ten dele aan Franstalige stemmen toe te schrijven. Dat is de conclusie van de analyse van de provincieraadsverkiezingen in de rand rond Brussel.

 


FACILITEITENGEMEENTEN

De cijfers in de zes faciliteitengemeenten spreken voor zich. Het verlies aan stemmen van Union des Francophones (UF) komt bijna volledig op het conto van Groen. Kijken we naar het procentuele verschil tussen deze verkiezing en die van 2012, dan is het nog frappanter: de achteruitgang van UF is bijna identiek aan de vooruitgang van Groen. De enige kleine uitzondering is Drogenbos, waar deze vergelijking niet helemaal opgaat. In deze sterk geïndustrialiseerde gemeente pikken CD&V, SP.A en PVDA ook een deel van de Franstalige stemmen in.

Groen kroont zich dus tot grote winnaar in de faciliteitengemeenten, met een vooruitgang van 8,4 %. De UF is de grote verliezer met 8,5 % minder stemmen, maar blijft in elke gemeente de grootste partij. CD&V en N-VA gaan minder dan 1 % achteruit, Open VLD, SP.A en Vlaams Belang maken de omgekeerde beweging met eveneens minder dan 1 %. In Linkebeek gaat UF het meest achteruit (- 12,7 %, Philippe Thiéry kwam niet meer op) en Groen het meest vooruit (+ 13,1 %); in Drogenbos het minst: - 5,6 % voor UF  en + 2,1 % voor Groen, al haalde Groen hier vorige keer al een hoge score met  15 % van het totale aantal stemmen. 

De lijsttrekker voor UF bij de provincieraadsverkiezingen was de Kraainemse DéFi-schepen Françoise Devleeschouwer. Zij werd uiteraard als provincieraadslid verkozen, maar kon niet verhinderen dat UF in Kraainem ook met dubbele cijfers achteruitgaat: - 11,9 %. Groen gaat hier 11,7 % vooruit. Ondanks de lijstduwersplaats van begrotingsminister Sophie Wilmès ging de UF ook in Sint-Genesius-Rode achteruit, met 7,1 %, en Groen ging met dezelfde cijfers vooruit. Wilmès raakte verkozen als het tweede UF-raadslid van de provincie.

In Wezembeek-Oppem konden de inwoners niet op burgemeester Petit stemmen. Hij stond immers op de lijst in de kieskring Leuven. Het verlies van UF bedraagt in Wezembeek-Oppem 9,1 %, de winst van Groen 9,8 %. Inwoners kregen in de aanloop naar de verkiezingen een Franstalige folder in de bus met als hoofding ‘Votez Groen’. 

In Wemmel ten slotte houden UF en Groen elkaar ook in evenwicht: + 6,6 % en -6,6 %. Wemmel is ook de enige van de zes faciliteitengemeenten waar het Vlaams Belang achteruitgaat. Linkebeek en Kraainem zijn dan weer de enige twee gemeenten waar N-VA niet  achteruit gaat. 


Groen knabbelt ook aan traditionele partijen 

Daar waar in de faciliteitengemeenten Groen en UF communicerende vaten waren, is dat bijna niet het geval in de dertien andere gemeenten van de Vlaamse Rand. Enkel in Hoeilaart (- 7,2 % / + 6,8 %) en Sint-Pieters-Leeuw (- 4,4 % / + 3,8 %) kan je deze trend enigszins terugvinden. Groen snoept hier ook van de traditionele partijen stemmen af.

Groen is in alle dertien gemeenten de grote winnaar met een vooruitgang die schommelt tussen + 2,7 % (Vilvoorde) en + 10,1 % (Beersel). In Beersel halen  ze hiermee net geen 20 % van het totale aantal stemmen; de aanwezigheid van de Beerselse groene milieuschepen Veerle Leroy op de lijst heeft haar effect dus niet gemist. Ook het Vlaams Belang gaat overal vooruit met scores tot  + 4,1 %. De enige uitzondering hierop  is Grimbergen (- 1,3 %). De PVDA gaat eveneens vooruit, maar behaalt geen provinciezetel.

De UF is bijna overal de grote verliezer, met cijfers gaande van - 1,1 % tot - 7,2 %, uitgezonderd in Vilvoorde (+ 0,3 %) en Meise (0,0 %). Ook N-VA zit in het kamp van de verliezers, met uitschieters tot - 4,7 % (Vilvoorde). De enige uitzondering zijn de gemeenten Steenokkerzeel en Sint-Pieters-Leeuw, waar N-VA-burgemeesters de voorbije en de komende zes jaar de plak zwaaien. N-VA-lijstduwer en Vlaams minister Ben Weyts kon in zijn eigen gemeente Beersel niet verhinderen dat N-VA er ook 3 % stemmen verloor.

SP.A ging enkel in Vilvoorde vooruit  (+ 2,5 %), dankzij de aanwezigheid van burgemeester Bonte op de lijst. CD&V en Open VLD gaan bijna overal achteruit. CD&V verliest zelfs 10,3 % in Merchtem, maar wint 5,20 % in Machelen. Hun lijsttrekker Tom Dehaene kroont zich wel tot populairste politicus met 18.721 voorkeurstemmen. Opmerkelijk is dat Open VLD in Merchtem, de gemeente van Maggie De Block, haar op één na grootste verlies optekent met - 6,40 %, ondanks haar lijstduwersplaats. 

Algemeen kunnen we stellen dat zowel in de faciliteitengemeenten als in de andere randgemeenten, en bij uitbreiding in de volledige kieskring Halle-Vilvoorde, het aantal Franstalige stemmen voor UF substantieel is gedaald en dat een deel ervan is terechtgekomen bij Groen.

De afgeslankte Vlaams-Brabantse provincieraad zal geleid worden door een coalitie van N-VA (10), CD&V (7) en Open VLD (5). In de oppositie zitten Groen (6), SP.A (3), Vlaams Belang (3) en UF (2).